Jan Loman in Beetsterzwaag – 2025
Wie was Jan Loman?
De Opsterlandse kunstenaar Jan Loman (1918-2006) heeft een groot en divers oeuvre nagelaten. Jan Loman is in 1918 in Bolsward geboren en groeide op in Gorredijk. Na studie en werk elders, is Loman in 1963 neergestreken in Beetsterzwaag, waar hij tot zijn overlijden in 2006 woonde en werkte. Hij was beeldhouwer, graficus, schilder en dichter.
Kunstweekend 5 en 6 juli 2025
Jan Loman: scheepsfoto’s en haiku’s
Tijdens het jaarlijkse Kunstweekend in Beetsterzwaag is in de Overtuin van het Lycklamahûs een aantal scheepsfoto’s met bijpassende haiku’s van Jan Loman te zien. Een haiku is een korte tekst van drie regels, met 5-7-5 lettergrepen.
De ingang park van het park is tegenover het Lycklamahûs (Hoofdstraat 80).
Deze tentoonstelling is tot stand gekomen in samenwerking met Cultbee (Cultuur Beetsterzwaag), www.cultbee.nl
Jan Loman als fotograaf
In 1962 ontmoet Jan Loman de bekende Groningse fotograaf John Stoel. Ze raken bevriend en hebben interesse in elkaars werk. Loman fotografeert in die tijd nog niet. Eind jaren 60 richt John Stoel zich meer op het fotograferen van structuren en dat wekt de belangstelling van Jan. Op aanraden van zijn vriend koopt Loman een 6×6 reflex-camera. Hij ontwikkelt zijn foto’s niet zelf, maar laat dat door John Stoel doen.
John Stoel over Jan Loman: ‘‘Jan Loman was een fotoamateur in de ware zin van het woord. Hij was een liefhebber, wars van al teveel technische ballast. Zijn zwerftochten door de natuur, door steden, langs haven en industrieterreinen, museum en kunsten, leverden een schat aan foto’s op. Beelden die, synchroon met veel van zijn andere werk, bestaan uit horizontalen en verticalen, kleur- en vormcontrast en een spel met teksten en letters. Op zijn vroegste foto’s: uitgebalanceerd en streng, er gingen tenslotte maar twaalf foto’s op een film. Later terloopser, lossere observaties, in de geest van de K.B. fotografie.
Op zijn tentoonstellingen waren de foto’s meestal te zien in combinatie met andere vormen van zijn kunst.’’
Bron: Jan Loman 1918-2006, Kunstruimte Wagemans
Jan Loman wandeling in Beetsterzwaag
Lengte 2,6 km, duur 3 kwartier à 1 uur.
Wandeling langs kunstwerken van Jan Loman en door de Jan Lomanleane in Beetsterzwaag. Routebeschrijving is gratis verkrijgbaar bij het Toeristisch Informatiepunt in Drogisterij DA (Hoofdstr. 36). Beginpunt wandel-knooppunt 10 (t.o. Hoofdstr. 80).
Digitale versie: Loman wandeling (PDF)
Terugblik Jan Loman tentoonstellingen 2024
In de zomer van 2024 waren er in Beetsterzwaag, Gorredijk en Drachten tentoonstellingen over Jan Loman.
In de Overtuin van het Lycklamahûs in Beetsterzwaag was vanaf mei midden mei t/m begin oktober de buitententoonstelling: ‘Jan Loman, veelzijdig kunstenaar’ te zien. Deze was gratis toegankelijk en alle dagen van 8 tot 20 uur te zien,
Flyer met informatie over het randprogramma.
De fotoserie hieronder geeft een terugblik op de buitententoonstelling in Beetsterzwaag:
Ringbandcatalogus Jan Loman
De tentoonstellingsdoeken van deze expositie zijn gebundeld in een ringband op A3 formaat. Er zijn nog enkele exemplaren verkrijgbaar. Heeft u belangstelling voor deze exclusieve uitgave? Stuur dan een mail naar info@historischbeetsterzwaag.nl
Documentaire Jan Loman
Omrop Fryslân heeft in 2024 een (deels nieuwe) documentaire gemaakt over Jan Loman in de serie FryslânDok. Deze is uitgezonden op zaterdag 27 april 2024 op NPO2 en op zondag 28 april 2024 op Omrop Fryslân.
Online terugkijken:
Friese versie: Yndrukken bliuwe
Nederlandse versie: Indrukken blijven (met ondertiteling)
Persbericht Yndrukken_bliuwe (tweetalig)
In de media:
Actief Online 14 september 2024
Drachtster Courant 07-08-2024, voorpagina
Sa artikel – een zomer lang Jan Loman, 26 juni 2024
Leeuwarder Courant- Beroemd van dat ene logo, 29 mei 2024
Artikel in Kunst- en Museumkrant 2024
tweede persbericht Loman expo 2024
flyer_Loman_duo-expositie_Beetsterzwaag_Gorredijk_2024
artikel over Jan Loman in Sa! van 28 februari 2024
eerste persbericht Lomanexpo zomer 2024
Museumnacht FRL – 28 september 2024
De afsluiting van de Loman expositie in Beetsterzwaag vond plaats tijdens de Friese Museumnacht van 19-22 uur in de Tropische Kas. Het kassencomplex was sfeervol verlicht de film over Jan Loman ”Stiller om de Noord” werd gedraaid. Ook werden twee animatiefilmpjes van Anne Fie Salverda bij haiku’s van Loman getoond. Een hiervan is te zien op youtube. In een van de Orangerieën was werk te zien in het kader van de Triënnale van Kunsthuis SYB.
Om 19:30 uur was er een officieel moment met burgemeester Andries Bouwman en wethouder Libbe de Vries waarin de eerste Opsterlandse gemeentedichter bekend werd gemaakt. Dit is Adri de Boer uit Lippenhuizen geworden.
Artikel in papieren versie Drachtster Courant – 2 okt 2024
Verslag met foto’s op website Drachtster Courant
PDF van poster Museumnacht Tropische Kas
Open Monumentendag 14 september 2024
Deze dag was o.a. het Eysingahuis (Hoofdstraat 46) geopend van 11-17 uur. Op de gevel is een haiku tegel van Loman ingemetseld. Deze tegel is gericht aan J.S. (Jan Slauerhoff).
Binnen waren twee portretten te zien gemaakt door kunstenares en dorpsgenoot Japke Weij. Het zijn de portretten van Jan Slauerhoff en van Jan Loman. Dit laatste portret is deze zomer gemaakt, naar aanleiding van de Loman tentoonstelling.
Op de Kunstmarkt in het Lycklamapark was kunstenaar Aldrik Salverda aanwezig. Hij maakte de zeefdrukken voor Jan Loman.
Loman rondleidingen met gids 2024
(geweest: 8 juni, 13 juli, 10 aug. en 7 sept.)
Een gids leidt u over de expositie en neemt u mee op een wandeling door Beetsterzwaag langs kunst van Loman in de openbare ruimte. Start om 14 uur bij ingang van Tropische Kas.
Vooraf aanmelden is niet nodig.
Kosten 5 euro p.p., contant te betalen.
Uitbreiding van de expositie
De tentoonstelling is sinds 1 augustus uitgebreid met een extra prieel met daarin aandacht voor Jan Loman als fotograaf.
Een selectie van zogenoemde ‘Containerfoto’s’ van Jan Loman is gecombineerd met foto’s van Guido van den Berg, fotograaf/ kunstenaar uit Beetsterzwaag.
Loman lezing – 25 juli 2024
Kunsthistoricus en Loman-kenner Fred Wagemans gaf een lezing over de kunsthistorische betekenis van het werk van Jan Loman. Is het vernieuwend, en zo ja waarom? Dit in relatie tot kunst uit de regio Friesland en Groningen en ook daarbuiten.
Locatie: Lycklamahûs, Beetsterzwaag.
Persbericht lezing Fred Wagemans
Werk van Jan Loman is te koop op www.janloman.nl
Haiku workshop – 10 juli 2024
Op woensdag 10 juli gaf neerlandica en haikuliefhebber Marijke Heijloo een workshop over haiku’s, waarbij de deelnemers zelf aan de slag gingen met het maken van haiku’s. Er kwamen prachtige haiku’s uit, waar de inspirerende omgeving van de Tropische Kas zeker aan bijdroeg.
Kunstweekend 6 en 7 juli 2024 met pop-up expositie
Tijdens het Kunstweekend was er in het Armenhuis (‘Ons Huis’) een expositie met door particulieren ingebrachte kunstwerken van Jan Loman. Ook was het door Japke Weij gemaakte portret van Jan Loman voor het eerst te zien.
Heleen Verhage (coördinator van de Loman expo) gaf drie korte lezingen.
Haar verhaal is terug te zien op youtube (duur 23 minuten).
Terugblik opening op 18 mei 2024 in Beetsterzwaag
De Loman exposities zijn geopend door burgemeester Andries Bouwman (Beetsterzwaag) en wethouder Libbe de Vries (Museum Opsterlân). Dit schreven de lokale kranten erover:
Drachtster Courant, 20 mei 2024
Sa! artikel 22 mei 2024 (voorpagina en pag. 17)
Hieronder een serie foto’s van de opbouw en de opening van de tentoonstelling.
Radio interview met Heleen Verhage, uitgezonden door Omrop Fryslân op 27 april 2024 om 8:40 uur:
Artikelen uit voorgaande jaren op de website www.sa24.nl:
Sa! artikel 10 mei 2018
Achtergrondinformatie
Documentaire over Jan Loman van Omrop Fryslân uit 1998 (gemaakt door Anton Tiktak):
Keunster Jan Loman: yndrukken
De nieuwe FryslânDok documentaire over ‘Jan Loman (makers Bart Kingma en Jan Bensliman) is deels op deze film gebaseerd.
Noorse haiku’s
De liefde van Jan Loman voor Noorwegen uit zich ook in enkele Noorse haiku’s. In het kustplaatsje Nesvåg is een tegel met daarop twee haiku’s te vinden in de gevel van een klein museum. De zelfde tegel ligt ook op Schiermonnikoog, maar dan met Noors en Nederlands omgewisseld. In de tentoonstelling zijn deze tegels afgebeeld. In dit youtube filmpje hieronder kun je horen hoe deze haiku’s klinken:
Marianne Laukvik leest haiku’s voor (youtube)
De Noorse Marianne Laukvik kwam in 2003 als uitwisselingsstudent naar Nederland. Ze heeft voor haar stage van de opleiding kunstgeschiedenis in Groningen samengewerkt met kunsthistoricus en Loman kenner Fred Wagemans. Laukvik heeft het werk van Loman geinventariseerd en meegewerkt aan het in 2010 door Kunstruimte Wagemansuitgebrachte boek ‘Jan Loman 1918-2006’.
Kampeerschip de Tarakan
Jan Loman ging in 1936 een week naar Noorwegen met het kampeerschip de Tarakan. Dit vrachtschip was in de zomer omgebouwd tot kampeerschip. Per reis gingen er 600 jongens mee in de leeftijd van 15 tot 18 jaar. Het polygoonjournaal heeft een filmpje gemaakt van het vertrek uit Amsterdam. Je kunt dit filmpje van twee minuten bekijken via deze link:
https://youtu.be/liw16xL3-Mk
Logo Waddenvereniging
Het bekendste werk van Jan Loman is ongetwijfeld zijn ontwerp van het logo voor de Waddenvereniging, die dit logo bijna 60 jaar later nog steeds in gebruik heeft.
Deze bio-katoenen tas ”Wijs met de Waddenzee” is online te koop via: webshop www.wijsmetdewadden.nl
Met deze aankoop steun je de Waddenvereniging.
Organisatie
Tentoonstelling en randprogrammering in Beetsterzwaag worden georganiseerd door Stichting Historisch Beetsterzwaag in samenwerking met Cultbee (Stichting Cultuur Beetsterzwaag), met financiële steun van de Van Teyensfundatie en de Gemeente Opsterland.
